Willemijn van Dijk

Blog

Nero’s Domus Aurea is weer open

Van regendruppels doordrenkte aarde, loodzware bomen met wortels die zich hardnekkig een weg banen in de grond: het is niet zo vreemd dat een van de muren van de ondergrondse Domus Aurea, het vermeende paleis van keizer Nero, het een aantal jaren geleden begaf. De archeologische dienst sloot de deuren van de Domus Aurea en boog zich opnieuw over de grandioze taak waarmee ze al jaren worstelt: hoe zorgen we ervoor dat dit historische erfgoed er over 10, 20, 100 jaar nog steeds is?

domus-aurea-2

De resten van de Domus Aurea, het ‘gouden paleis’ van Nero, liggen op een steenworp afstand van het Colosseum. Dagelijks wandelen talloze toeristen er nietsvermoedend langs en overheen. Om precies te zijn, bevinden de uitgegraven gangen van het overlevende deel van het paleis (nog geen kwart van wat het eens was) zich onder het Parco del Colle Oppio, waar tussen het groen de resten van de Thermen van Trajanus nog zichtbaar zijn.

domus-aurea-3

In de tijd van keizer Trajanus was Nero’s Domus Aurea al grotendeels verwoest (en het Colosseum op de platgewalste voormalige paleisgrond verrezen); het deel dat nog overeind stond liet Trajanus incorporeren in de fundering voor zijn badhuis. De gangen van het paleis, waar eens zowel vergulde decoraties als zonnestralen rijkelijk schitterden, werden volgestort met aarde en puin. De Domus Aurea bleef eeuwen verduisterd.

domus-aurea-10

Ironisch genoeg bereikte Trajanus hier niet mee wat hij voor ogen had – het uitwissen van de laatste herinnering aan Nero’s walgelijke weeldezucht. Integendeel: we hebben het aan Trajanus te danken dat dit laatste stukje Domus Aurea in de 21ste eeuw nog steeds te bezoeken is. Of eigenlijk, weer te bezoeken is. Want na jarenlange sluiting wegens instortingsgevaar en noodzakelijke herstelwerkzaamheden, kun je nu in het weekend rondleidingen volgen door de ondergrondse gangen van de Domus Aurea. De nieuwe features van deze rondleiding zijn een geweldige aanvulling.

Zo begint de nieuwe tour met een introductievideo vol prachtige reconstructies. Niet te lang, verre van saai en groots geprojecteerd op een van Trajanus’ muren. Een gids leid je, desgewenst in het Engels, vervolgens naar de daadwerkelijke resten van Nero’s paleis. Ze legt uit dat je je slechts in een van de paviljoenen bevindt waaruit het gigantische paleis bestond. Dat het hele complex zich uitstrekte over een paar van Romes heuvels. Dat de Domus Aurea weliswaar (gedeeltelijk) na de grote brand van 64 werd gebouwd, maar dat archeologen tegenwoordig twijfelen aan de theorie dat Nero die brand eigenhandig heeft aangestoken.

domus-aurea-1domus-aurea-5

Een van de meest indrukwekkende ruimtes die je tijdens de tour bezoekt, blijft de ruime, lichte, zogenaamde ‘Octagonale zaal’:

domus-aurea-24

domus-aurea-26

domus-aurea-31

Halverwege de tour bereik je de Sala della Volta Dorata (de ‘Zaal van het Gouden Dak’) – de ruimte waar tijdens de Italiaanse renaissance de eerste ontdekkers van deze ondergrondse ruïnes binnenkwamen (het gaat in het plafond via welke ze afdaalden zit er nog). Hier kun je plaatsnemen op een stoeltje en zet je een virtual reality-bril op. Plotseling komt de ruimte om je heen tot leven. Langzaam worden de kale muren weer met marmer bedekt en wordt voorzichtig duidelijk hoe het er hier ooit uitzag. Ook de geschiedenis van de ontdekking van de Domus Aurea, ook alweer eeuwen geleden, komt prachtig tot leven. Het is een ronduit spectaculaire virtuele tour door het verleden die je hier wordt voorgeschoteld.

domus-aurea-12

domus-aurea-13

Zelf op (virtuele) ontdekkingstocht door het paleis van Nero? Rondleidingen worden gegeven op zaterdag en zondag. Voor tijden, tickets en reserveringen kun je terecht op de website van Coopculture!

Foto’s ©Marieke van Dijk

domus-aurea-7